Trang chủ / Kinh Nghiệm / Hiệu lực hồi tố là gì? Hiệu lực hồi tố được quy định như thế nào?

Hiệu lực hồi tố là gì? Hiệu lực hồi tố được quy định như thế nào?

Hồi tố là gì? Hiệu lực hồi tố là gì? Nó được pháp luật quy định cụ thể như thế nào? Các bạn hãy tham khảo ngay bài viết dưới đây:

Hồi tố là hiệu lực trở về trước của một hoặc nhiều quy phạm pháp luật hình sự. Đối với hành vi được pháp luật hình sự quy định là tội phạm so với quy phạm pháp luật hình sự. Tại thời điểm có hiệu lực thi hành. Thế những nhiều người vẫn chưa hiểu hết về hiệu lực hồi tố như thế nào?

Hiệu lực hồi tố là gì?

Hiệu lực hồi tố là một dạng hiệu lực pháp luật của văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó, hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật là được coi là tính bắt buộc. Thi hành trong một giai đoạn nhất định, trên một không gian nhất định và với những chủ thể pháp luật nhất định.

Cụ thể, Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 quy định: Thời điểm bắt đầu có hiệu lực của văn bản quy phạm pháp luật. Được quy định trong văn bản nhưng không được sớm hơn 45 ngày. Kể từ ngày công bố hoặc ký ban hành, trừ một số trường hợp đặc biệt.

Trong những trường hợp cá biệt, không được quy định hiệu lực trở về trước đối với các trường hợp sau đây:

  • Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi đó pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;
  • Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn

Hiệu lực hồi tố được quy định như thế nào?

Bộ luật hình sự 2003 sửa đổi, bổ sung 2009 đã quy định hiệu lực hồi tố như sau:

  • Điều luật được áp dụng đối với một hành vi phạm tội là điều luật. Đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm mà hành vi phạm tội được thực hiện.
  • Điều luật xoá bỏ một tội phạm, một hình phạt, một tình tiết tăng nặng. Quy định một hình phạt nhẹ hơn, một tình tiết giảm nhẹ mới hoặc mở rộng phạm vi áp dụng án treo. Trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt. Xoá án tích và các quy định khác có lợi cho người phạm tội. Thì được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.
  • Điều luật quy định một tội phạm mới, một hình phạt nặng hơn. Một tình tiết tăng nặng mới hoặc hạn chế phạm vi áp dụng án treo. Miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt xoá án tích. Đồng thời có các quy định khác không có lợi cho người phạm tội. Thì không được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.

Một số trường hợp đặt biệt trong hiệu lực hồi tố

Những trường hợp quy định của Bộ luật Hình sự mới có lợi hơn cho người phạm tội. Pháp nhân thương mại phạm tội so với các quy định tương ứng của Bộ luật hình sự cũ. Thì cơ quan tiến hành tố tụng mới được phép áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành. Đó là những trường hợp sau:

  • Điều luật xóa bỏ một tội phạm
  • Điều luật xóa bỏ một hình phạt
  • Điều luật xóa bỏ một tình tiết tăng nặng
  • Điều luật quy định một hình phạt nhẹ hơn;
  • Điều luật một tình tiết giảm nhẹ mới;
  • Điều luật mở rộng phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự. Loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích.
  • Điều luật có quy định khác có lợi hơn cho người phạm tội.

LỜI KẾT

Về nguyên tắc, luật hình sự Việt Nam không có hiệu lực hồi tố. Xuất phát từ nguyên tắc pháp chế “nullum crimen sine lege” tức không có tội nếu không có luật. Theo nguyên tắc này đạo luật hình sự chỉ có hiệu lực thi hành đối với tội phạm xảy ra khi đạo luật đó. Có hiệu lực thi hành và trước khi khi đạo luật đó mất hiệu lực. Nếu hành vi đã được thực hiện trước khi có luật thì không thể áp dụng điều luật đó. Để buộc họ chịu trách nhiệm hình sự. Luật hình sự Việt Nam hiện hành không thừa nhân nguyên tắc hồi tố. Mà chỉ cho phép vận dụng nguyên tắc này trong một số trường hợp cụ thể. Theo hướng có lợi cho người phạm tội.

Tuy nhiên, trên thực tế, việc quy định và áp dụng hiệu lực hồi tố là nguyên tắc thể hiện tính nhân đạo của Nhà nước ta. Nhiều trường hợp nếu luật sư nắm vững về hồi tố có thể rất có lợi cho thân chủ. Khi những quy định của luật mới khoan hồng hơn so với luật cũ và sự cần thiết bảo vệ lợi ích Nhà nước của xã hội và lợi ích của công dân thì việc áp dụng hiệu lực hồi tố là cần thiết. Song việc áp dụng hiệu lực hồi tố cũng bó hẹp trong một vài trường hợp, không phải để người có tội có cơ hội để trốn tội. Nếu bạn còn băn khoăn xin liên hệ văn phòng thám tử & luật Tâm Việt. Hotline: 0978 428 666 – 0945 04 9933